tcef;(3)
'kp½dkufjyKolwdkYoGm;&mXmeESifh t"dyÜg,f


rolawmfaou av;Xme

t&SuftaMumufuif;rJhaom xkdrolawmf vl,kwfrmwdkYonf rnfrQypönf;Opöm <u,f0csrf;omap umrl rsufarSmufb0wGifvnf; pdwfrcsrf;om? wrvGefrSmvnf; pdwfqif;&Jí tyg,fi&JodkYom usa&mufMu&awmhonf/ raumif;rI 'kp½dkufwkdYudk vdkufpm;í rdkufrSm;olwdkY aoaomtcg oGm;&mbHk Xmeum; av;bHk av;&Gm av;Xmeyif jzpf\/ ,if;wdkYrSm-
1/ i&JbHk
2/ wd&pämefbHk
3/ NydwåmbHk
4/ tol&um,fbHkwdkY jzpf\/

1/ i&JbHk

i&J[laom jrefrmpum;onf ed&,}[laom ygVdbmomrS qif;oufvmjcif; jzpfonf/ ed&,o'´g udk yk'fcGJvdkufaomtcg vG,fvG,fululyif ed+t,} [kjzpfonf/ t, o'´gonf csrf;omokc[laom teufudk a[m\/ ed-o'´gonf r&Sdjcif;? uif;rJhjcif; teufudk a[monf/ &-o'´gum; tm*Hkvmjcif; jzpfonf/ ed+t,- rS &o'´gtm*Hkvmí ed&,[k jzpfvmonf/ ed&,-csrf;omuif;jcif;[k jrefrmjyef &onf/ ed&,rS ed&J[lívnf;aumif;? i&J[lí vnf;aumif; oHk;pGJac:a0:vmMuonf/ i&J[laom pum;udk t"dyÜg,fzGifhqdkaomtcg ed&,ukd jrefrm jyefpOfuenf;wl ]]csrf;omuif;jcif;}}[k zGifhqdk&onf/
rSefonf? i&J[lonf csrf;om[lu jrLrQ r&Sdjcif;udk qdkvdkonf/ vlYbHkb0 vlYXmeü tqif;&J trGJawqHk; vlonfyif aeYv,faeYcif; tvkyftudkifrsm; vkyfí pm;aomufNyD;pD;aomtcg nwGif em;cGifh tdyfcGifh &Muonf/ i&Jü cH&olrsm;um; em;cGifhvnf; r&? pm;cGifhvnf; r&? tdyfcGifhvnf; r&Sd? qif;&Jjcif; twdjzifhom tcsdefwdkif;udk ukefvGefaponf/
þvlYb0 vlYavmuBuD;onf rnfrQyif qif;&J rGJawaeapumrl (or®m'd|d = aumif;aom t,l&Sdol jzpfygu) bk&m;udkvnf; zl;ajrmfEdkif\/ w&m;udkvnf; emMum;Edkif\/ oHCmawmfudkvnf; MunfñdkEdkif\/ ,if;odkY zl;ajrmf emMum; MunfñdkMu&olrsm;onf xdkzl;ajrmf emMum; Munfñdk &aom cPüvnf; pdwfcsrf;omrIudk rsm;pGm &\/ aemufaemiftcgrsm;üvnf; xdkodkY zl;ajrmf? emMum; MunfñdkrIwdkYudk jyefvnfwo atmufarh&wdkif; pdwfMunfEl;rIrsm;(ty&ukodkvfrsm;) tcgcg jzpfí vlYcsrf;om ewfcsrf;omudkvnf; cHpm;Edkif\/ edAÁmef csrf;omudkvnf; rsufarSmufjyKEdkif\/
i&JcH&olrsm;b0ESifh bHkXmeum; bk&m;udk zl;ajrmfzdkY? w&m;awmfudk emMum;zdkY? oHCmawmfudk MunfñdkzdkY? ukodkvfaumif;rI jyKzdkY qdkonfwdkYudk ukd,fwdkif jyKzdkY&ef a0;pG? bk&m;? w&m;? oHCm [laom avoHudkyif rMum;&bJ i&J\ qif;&Jjcif;udkom tcsdef&SdorQ cHpm; aeMu&awmhonf/ xdkYaMumifhyif i&JbHkum; csrf;om uif;í qif;&Jjcif;twdjzifhom jynfhESufaeawmhonf[k jrwfpGmbk&m; a[mMum;awmfrlcJhonf/

i&JBuD;&Spfxyf

þae&mwGif i&J[laompum;ESifh pyfvsOf;í i&JBuD;&SpfrsdK;&SdyHkudk azmfjyvdkonf/ ,if;wdkYrSm-
(u) odÍÆdK0f;i&J
(c) umVokwfi&J
(*) oHCmwi&J
(C) Zmva&m½k0i&J
(i) "kra&m½k0i&J
(p) wmyei&J
(q) ywmyei&J
(Z) t0Dpdi&J-wdkY jzpfonf/
,if;wdkYudkyif i&JBuD;&Spfxyf[lí ac:qdk&jyefonf/

(u) odÍÆdK0f;i&J

]]uHMur®m&if;? zefvmn§Of;u? ruGif;Edkifatmif? twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD;? tMuif odkYaom i&JBuD;ü? tjrJtpGJ? teJeJjzifh? woJoJql? i&JolwdkYonf? ajymifwvufvuf? ta&mifxGufonfh? vufeuf udkifpGJ? i&Jxdef;BuD;wdkYu? aoavmuf ausavmuf? taea&mufatmif? awmufawmuf jzwfpif;? owfjzwf nSOf;tyfygukefaomfvnf;? tukodkvfuH? rukefjyefvQif? wpfzef qufwnf? touf&Snf½dk;? xdki&Jtdk;ukd? odÍÆdK0f;i&J [lí AsKyÜwftvdkuf? ½kyf"mwfudkufatmif? ordkuf tyfukef\}}
þi&Jü (cHMu&aom) i&Jom;wkdYonf tzefzef touf&SnfMuukef\/ rdrdjyKaom tukokdvfuHonf rdrdudk,fudk tjrJwrf; nSOf;yef;ESdyfpufvsuf &Sd\/ xdktukodkvfuHonf odÍÆdK0f;i&JodkY qGJcsydkYaqmifwwf\/ xdkodÍÆdK0f;i&JwGif cHMu&aom i&Jom;wkdYonf woJoJjzifh qlnH atmf[pfí cHaeMu&&Smonf/ i&Jxdef;BuD; wdkYonfvnf; 0if;vuf awmufajymifaom vufeufBuD; wdkYjzifh nSOf;yef;owfjzwf ESdyfpufMuukef\/ ,if;odkY owfjzwfpif;awmufMuaomfvnf; rdrdwdkY jyKvkyf usL;vGefxm;onfh tukodkvfrsm; rukefao;orQ toufwpfzef jyef&Sifoefí cHpm;Mu&jyef\/ xdki&Judk ]]odÍÆdK0f;i&J}}[k ac:\/

(c) umVokwfi&J

]]uHMur®m&if;? zefvmn§Of;u? ruGif;Edkifatmif twif;aqmifvsuf?oGif;avSmifydwfqD;? tMuif odkYaom i&JBuD;ü? ajymifwvufvuf? ta&mif xGufonfh? vufeufudkifpGJ? i&Jxdef;BuD;wdkYu om;aumif wpfodkuf? acG;awGvdkufokdY? ½dkufESuf owfn§Of;? twif;vdkufMuukefonfjzpfí? a[mw[dkuf[dkuf? tarmqdkufvsuf? rl;rdkufvJjim;? i&Jom;wdkYudk? opfa&G orm;? vufudkifxm;vsuf? opfrsm;wdkif;½dk;? wHrsOf;BudK;jzifh? wdkif;wmxuf atmuf? yufvuf arSmufí? a&SUaemuf½IyfayG? ckwfa&GMuavukef\/ oljyKonfhuH? rukefjyefvQif? zefzef½IyfayG? ckwfa&GMu½dk;? xdki&Jtdk;udk? umVokwf i&J [lí ac:tyfav\}}
vlom;wdkYonf 'kp½dkufrIjzifh tukodkvfuH rsm;udk usL;vGefrdMuukef\/ rdrdwdkY\ xkdxdktukodkvf uHtavsmuf aoNyD;aomtcg i&JodkU usa&mufMu awmhonf/ i&Jxdef;BuD;wdkYonf w0if;0if; wajymifajymif &Sdaom vufeufrsm;udk ukdifqGJvsuf om;aumifaemuf acG;rsm;vdkufouJhodkY i&Jom;aemufokdY vkdufí n§Of;yef;owfjzwfMu\/ a&SUrS ajy;&vGef;aom i&Jom;onf tarmqdkYí vJusoGm;\/ opfa&G orm;onf opfudk "m;jzifh a&GouJhodkY i&Jxdef;wdkYonf i&Jom;tm; "m;jzifh ckwfjzwfpif;um; a&GMu\/ rdrdjyKaom tukodkvfuH rukeforQ tBudrfBudrf tzefzef cH&\/ xdki&JrsdK;udk ]]umVokwfi&J}}[k ac:\/

(*) oHCmwi&J

]]uHMur®m&if;? zefvmn§Of;u? ruGif;Ekdifatmif twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD;? tMuif odkYaom i&JBuD;ü? ukdk;,lZem? tvQHjzmonfh? oHrmtwdNyD;? ajrjyifBuD;0,f? z0g;avQmufwuf? cg;avmufeufacgif? ,drf;,dkifqkwfcH? rvIyf&efzdkY? jr§KyfESHoGif;xm;? i&Jom;wdkYudk? *sdK;w*sdrf;*sdrf;? w[def;[def;ESifh? xdef;xdef; nHatmif? tvQH ajymifnD;? oHawmifBuD;wdkYonf? a&SUaemufESpfzuf? vSnfhpDxGufí? qufqufESdyfarT? BudwfacsMuav ukef\/ okdYuvdkuH? rukefjyefvQif? zefzefESdyfarT? BudwfacsMu½dk;? xdki&Jtdk;udk oHCmw i&J[k qdktyf ukef\}}
'kp½dkufrIwkdYudk r&SufraMumufjyKjcif;aMumifh tukodkvftm;BuD;olwdkYtm; xdktukodkvfuHuyif i&JodkY qGJcswwf\/ ukdk;,lZemrQ&Sdaom oHrmajrjyif BuD;ay:0,f cg;avmufeufonfh usif;rsm; &Sd\/ i&J cHpm;&rnfh i&Jom;rsm;onf xdkusif;xJodkY usa&muf aeaomtcg rnfonfhbufudkrQ vIyf&Sm;í r& jzpfMu&\/ xdktcg oHawmifBuD;wkdYonf w*sdKU*sdKU w*sdrf;*sdrf;jrnfum i&Jom;rsm;xH vmí BudwfacsMu\/ oHawmifrsm;onf tvSnfhusjzifh BudwfacsMu aomfvnf; rdrdjyKxm;onfh tukodkvfuH rukef ao;orQ raoEdkifbJ cHpm;aeMu&ukef\/ ,if;okdY cHpm;ae&aom i&Judk ]]oHCmwi&J}}[k ac:\/

(C) Zmva&m½k0i&J

]]uHMur®m&if;? zefvmnSOf;u? ruGif;Edkifatmif twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD;? þrnfaom i&JBuD;ü wpfi&JvHk;? jyKwfjyKwfjyKef;rQ? w[kef;[kef;xef? rD;awmufrD;vQHwdkYonf? 'Gg&udk;oG,f? taygufi,frS? b,f0,fr<uif;? csif;eif;0ifa&mufMuukefvsuf? twif;tMuyf? avmifuRrf;tyfonfh? rsm;vwf bdawmif;? i&Jom; taygif;wdkYonf? tm;i,fyg;i,f? trsm;u,fatmif? oem;zG,fudk aqmifaom? u,fyg ,lyg? wpmpmESifh? Mur®mxefoD;? toHBuD;udk? oHukefvSpfí [pfatmf Mu&avukef\/ odkYuvdkuH? rukefjyefvQif? zefzefatmf½dk;? xdki&Jtdk;udk? Zmva&m½k0 i&J[lí AsKyÜwftvdkuf ½kyf"mwfudkufatmif ordkuf& av\}}
raumif;rI'kp½dkufukd jypfrSm;usL;vGefMuolrsm; onf rdrdwdkY jyKtyfaom tukodkvfaMumifhyifvQif tyg,fi&JodkY usa&muf\? i&JokdY usa&mufaomtcg xdki&Jonf wpfxyfvHk; rD;awmufrD;vQHwdkYjzifh w[kef;[kef; awmufavmifvsuf&Sd\/ xkdrD;awmuf rD;vQHwdkYonf i&Jom;rsm;tm; 'Gg&udk;aygufwdkYrS trsdK;rsdK; 0ifa&mufavmifNrdKufMu\/ xkdtcg u,fyg ,lyg wpmpmjzifh i,foHygatmif atmfjrnfMu&\/ rnfrQyif atmfMu jrnfMuí i&JwpfckvHk; yGufyGufql aeaomfvnf; rdrdwdkY jyKrlusL;vGefxm;aom tukodkvf uHrukeforQ cHpm;Mu&awmhonf/ xdki&JrsdK;udk ]]Zmva&m½k0i&J}}[k ac:onf/
vlom;wkdYonf rawmfwqtaejzifh qDylavmifjcif;? tdwfaZmydkufESifh xdrdjcif;? rD;NrdKufjcif; paom tylavmifrIrsm;udkyif q&m0efjy&? aq;½Hkwuf&? aq;xnfh&ESifh jzpfMu&onf/ xdkxdk avmifNrdKufrIrsm; oufomaysmufuif;&eftwGuf aq;trsdK;rsdK; enf;tzHkzHkwdkYjzifh ukoMu&onf/ xdktylavmifonfh tem raysmufrcsif;vnf; pepfwus ukoMu&ouJhokdY aysmufuif;aomtcgwGifvnf; tom;EkEkudk xdrd? cdkufrdrnfpdk;onfhtwGuf wzHk;zHk; wzdzdjzifh ,k,ae Mu&awmhonf/
Zmva&m½k0i&JcH&aom i&Jol? i&Jom;rsm;rSm um; rawmfwq avmifNrdKufjcif;rsdK; r[kwfMuay/ rdrd tukodkvftavsmuf wrifoufouf cHMu&onf/ wpfae&mwpfuGufrQom avmifNrdKufjcif;rsdK; r[kwf/ ae&mtESYH ysHU½HkrQru 'Gg&udk;aygufxJodkYyg 0ifxGuf avmifNrdKufjcif;rsdK;udk cHMu&onf/ aq;0g;ukocHzdkY a0;pG? tcsdefjynfh rD;avmifcH&aomaMumifh u,fyg? ,lyg[líom wpmpm atmfjrnfaeMu&onf/ odkYaomf tcsif;csif; [dkvlMunfhvnf; rD;avmifcH&? onfvl Munfhvnf; rD;avmifcH&ESifh ukd,fvdk olvdk vlrsm;om jzpfaeMuaomaMumifh aq;0g;qdkonfh toHudk Mum;yif rMum;zl;Muawmhacs/ xkdtcgusrS tukodkvf 'kp½dkufudk jyKrdkufrSm;rdcJhorQ aemifw&rqHk; jzpfMu &awmhonf/ xkdi&Judk ]]Zmva&m½k0i&J}}[k ac:\/

(i) "kra&m½k0i&J

]]uHMur®m&if;? zefvmnSOf;u? ruGif;Edkifatmif? twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD;? þrnfaom i&JBuD;ü? wpfi&JvHk;? vTrf;tkyfzHk;vsuf? w½kef;½kef;wdk;? rD;tcdk;wdkYonf? 'Gg&udk;oG,f? taygufi,frS? b,f0,f r<uif;? csif;eif;0ifa&mufMuukefvsuf? twif;tMuyf? ESL;ESyftyfonfh? rsm;vwfbdawmif;? i&Jom; taygif;wdkYonf? tm;i,fyg;i,f? trsm;u,fatmif? oem;zG,fudk aqmifaom? u,fyg,lyg? wpmpmESifh? Mur®mxefoD;? toH BuD;udk? [pfatmfMu&Smavukef\/ odkYuvdkuH? rukefjyefvQif? zefzefatmf½dk;? xdki&Jtdk;udk? ]"kra&m½k0i&J}[lí AsKyÜwftvdkuf? ½kyf"mwfudkuf atmif ordkuftyfav\}}
raumif;rI'kp½dkufwdkYudk rdkufrSm;usL;vGefolwdkY onf xdktukodkvfuHaMumifhyif i&JodkY usa&muf&\/ xdki&JwpfxyfvHk; rD;cdk;vHk;rsm; xHkrTrf;vsuf rnfolYudkrQ rjrifMu&awmhay/ i&Jom;rsm;tm;vnf; rD;cdk;vHk;rsm; (rD;rsm;)u 'Gg&udk;aygufwdkYwGif tESYHavQmufí 0ifa&muf(avmifNrdKuf) ae\/ i&JcH&onhf i&Jom;rsm; onf u,fyg,lygESifh atmf[pfidka<u;Muaomfvnf; olY udk,fru,fEkdif? ukd,fh olru,fEdkif jzpfMu&\/ xdki&Judk ]]"kra&m½k0i&J}}[k ac:\/

(p) wmyei&J

]]uHMur®m&if;? zefvmñ§Of;u? ruGif;Edkifatmif twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD; tMuif odkYaom i&JBuD;onf? &J&JnD;atmif? ajymifwvuf- vuf? ta&mifxGufíaeaom? xef;vHk;yifpOf? yrmxifonfh? oHvQiftwdNyD;? wHusifBuD;ü? r,drf; r,dkif? xdkifaptyfukefvsuf? t,kwfwrm? owå0g trsm;? i&Jom; wkYdudk? ukd,fvHk;&J&J? rD;vQHpGJí tjrJ yHkao? ylavmifap\? odkYuvkduH? rukefjyefvQif? zefzefavmif½dk;? xdki&Jtdk;udk? ]]wmyei&J}}[lí AsKyÜwftvdkuf? ½kyf"mwfudkufatmif? orkduftyf avawmh\}}

(q) ywmyei&J

]]uHMur®m&if;? zefvmnSOf;u? ruGif;Edkifatmif? twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD;? tMuifokdY aom i&JBuD;onf? &J&JnD;atmif? tvQHajymif vsuf? oHawmifxufodkY? ½dkufESufaomtm;? wifxm;NyD;í? awmifajcpdkufxm;? wHusifzsm;odkY? uHMur®marT? rkefwdkif; avaMumifh? taerrSef? *Rrf;jyefacgufcsdK;? aZmufxdk; usapvsuf? t,kwf wrm? owå0gtrsm;? i&Jom;wdkYudk? wmyexuf? ESpfqwufatmif? ESdyfpufqef;ayG? avmifuRrf;ap \? okdYuvdkuH? rukefjyefvQif? zefzefavmif½dk;? xkdi&Jtdk;udk ]ywmyei&J}[lí AsKyÜwf tvdkuf? ½kyf"mwfudkufatmif? ordkuftyfavawmh\}}
tcsdKUaom olwdkYonf tukodkvftrIudk jyKMu\/ xdktcg rdrdwdkY\ tukodkvfuHtm;avsmfpGm i&JbHk toD;oD;odkY usa&mufMu\/ þi&JcH&rnfh i&Jom; rsm;tm; i&Jxdef;rsm;u ½dkufESufarmif;wifMu\/ awmifajcwGifvnf; xef;vHk;cefY wHusif rD;&J&JBuD;rsm; &Sd\/ i&Jom;rsm; oHawmifay:odkY a&mufaomtcg xdki&Jxdef; rsm;u awmifatmufokdY jyefarmif;cs\/ avrkefwkdif;vnf; wdkuf\/ xdktcg olYxufigOD; tajy;tvTm; qif;oGm;Mu&aomaMumifh wdk;rd? BudwfrdMu\/ *Rrf;jyefaZmufxdk;jzpf\/ oHwHusifBuD; rsm;ay:odkY usa&mufMu&onf/ þenf;jzifh rdrdwdkYjyKcJhonfh tukodkvfuHrsm; rukefrcsif; tjyefjyef tvSefvSef cHpm;Mu&\/ txufü jycJhonfh wmyei&Jxuf ESpfqomatmif ESdyfpuf uvljyKjcif; cH&\/ xkdi&Judk ]]ywmye}}i&J[k ac:\/

(Z) t0Dpdi&J

]]uHMur®m&if;? zefvmnSOf;u? ruGif;Edkifatmif twif;aqmifvsuf? oGif;avSmifydwfqD;? tMuif odkYaom i&JBuD;ü 0J,ma&SUaemuf? txufatmufrS? xGif;azmuf xGufoGm; rD;vQHtrsm;wdkYonf vnf;aumif;? usnfawmuf twGif;? ESrf;rkefnif;odkY? jynfhwif;MuyfavSmif;? owå0gtaygif;wdkYonf vnf;aumif;? ukd,fa&mpdwfyg? roufomatmif qufumESdyfeif;? qif;&Jjcif;\ vnf;aumif;? wpfrdepfrQ? rvpf&í? acwåem;&ef? tMum;rusef awmhacs/ urÇmwdkufzGm;? irdkufom;wdkY? tjrJrjywf aexkdif&m t&yfjzpfaom? tukodkvfuH? t&if;cHvsuf? o,HZmw? xm0&jzifh umvMumNyD;? xdki&JBuD;udk? ]t0Dpdi&J}[lí AsKyÜwftvdkuf? ½kyf"mwfudkufatmif ordkuftyfavawmh\}}
rSwfcsuf/ / i&JBuD;&Spfxyf\ jrefrmjyefrsm;onf pum;? pmom;rsm; tenf;i,fxyfvsuf &Sdygonf/ bmom#Dumq&mawmf t&SifZeumbd0Ho\ tmabmf rysufatmif rl&if;twkdif; wifjy&jcif; jzpfygonf/
raumif;rIuH t&if;cH&SdMuaom owå0grsm;onf rdrdwdkY\ raumif;rIuHaMumifhyif i&JodkY usa&mufMu&\/ a&SUaemuf0J,m tjzmjzmrS rD;awmufrD;vQHwdkYonf i&Jom;rsm;tm; tcsdefrjywf avmifuRrf;vsuf&Sdonf/ 0g;usnfawmuftwGif;okdY ESrf;rsm;? rkefnif;aphrsm; xnfhí odyfxm;vQif jynfhusyfaeouJhodkY i&Jom;rsm;tm; xdki&JbHkü rD;awmufrD;vQHrsm;u xGif;azmufzdodyfxm;jcif;aMumifh usyfnyfjynfhusyfí ae\/ rdrdwdkY\ tukodkvfuH rukefrcsif; þenf;twkdif; tjyefjyef tvSefvSef cH&aom i&Judk ]t0Dpdi&J}[k ac:onf/ xdki&JBuD;&Spfxyf\ trnfudk vG,fulpGm rSwfom;Edkif&eftwGuf bmom#Dumq&mawmfu atmufygtwdkif; aqmifyk'fudk a&;om; csD;jr§ifhxm; onf/
]]odÍdÆK0f; umV? oHCmwESifh? a&m½k0ESpf? wmyefESpf? wGufppft0Dpd}}
i&Jü usa&mufcHpm;aeMu&aom owå0grsm; onf ]]vlYb0vkdrsdK; tcGifhaumif;udk&pOfu 'gerIvnf; rjyKrd? oDvudkvnf; raqmufwnf? bm0emudkvnf; ryGm;rsm;rdcJhí BuD;pGmaom 'ku©qif;&Judk rjywfrvyf cHpm;Mu&onf}}[k tBudrfBudrf tzefzef aemifw&Muonf/ xdktcgrsdK;usrS ukodkvfaumif;rIwdkYudkvnf; tvGeftrif; jyKcsifMu awmhonf/

tcGifhomcdkuf BudK;pm;vdkuf

,aeYrsufarSmuf ouf&Sdxif&Sm; &SdMuukefaom vlom;wkdYonf ukodkvfaumif;rIrsm; jyK&ef tcGifhta&; rsm;vnf; &Mu\/ þum; ukodkvf? þum; tukokdvf [k cGJjcm;a[mMum;aom q&maumif;rsm;vnf; &Sd\/ ,if;odkY BuKHcJvSpGmaom tcGifhaumif;ESifh yufyif;awGU &ygvsuf ukodkvfw&m;udk wdrf;z,fa&Smif&Sm;í oGm;Mu ygrl qHk;½IH;rIBuD;wpf&yfESifh &ifqdkif&awmhrnfom jzpf\/
Oyrm- om;orifonf ya':jruf? ajrpmjruf wdkYudk vkdufvHazG&Sm pm;aomufae&if;rS tzkd;wef ywåjrm;udk awGU\/ okdYaomf ya':jruf? ajrpmjruf avmufudkom ckHrifí tzdk;wefywåjrm;udk qHk;½IH;&&Sm\/
xkdYtwl vlom;wdkYonf bk&m;? w&m;? oHCm [laom tzdk;rjzwfEdkifonhf &wemrsm;ESifh awGU& MuKH&ygvsuf ya':jruf? ajrpmjrufESifhwlaom umr*kPftm½Hkrsm;jzifhom tcsdefukefaeMuygrl tzdk; rjzwfEdkifaom &wemoHk;yg;udk rSDí jzpfay:vm aom aumif;usdK;w&m;rsm;ESifh vGJMu½kHom &Sdawmhonf/
,if;odkY umr*kPftm½kHrsm;ESifh tcsdefukefaeMuí tukodkvfw&m;rsm;om wdk;yGm;aeMuygrl tyg,fi&JodkY rvGJrkcs a&muf&rnfomwnf;/ xdkYaMumifh tyg,f a&mufaMumif;w&m;rsm;udk a&Smif&Sm;í ukodkvf aumif;rIrsm;udk jyKvkyfoifhMuonf/

i&JBuD;&Spfxyf tuGmta0;

txufü jyqdkcJhaom i&JBuD;&Spfxyfonf rnfonfh t&yfü wnf&Sdoenf;/ rnfrQ uGma0;oenf;[k ar;zG,f&Sdonf/ xdktar;twGuf usrf;*efvm rSwfom;zG,fwdkYukd þae&mwGif azmfjyvdkygonf/
a0ae,sowå0grsm; wnf&SdaexdkifMuaom þyx0DajrBuD;onf xkxnf(tapmuf)tm;jzifh ESpfodef;av;aomif;&Sdonf/ xdkESpfodef;av;aomif;&Sd ajrxk\ atmuftvTm wpfodef;ESpfaomif;onf ausmufom;xk jzpfonf/ tay:vTm ajrom;xkvnf; wpfodef;ESpfaomif;yif jzpfonf/ txufyg i&JBuD;&Spf xyfum; ajrom;xkxJwGifom tqifhqifh wnf&SdMu onf/
,if;odkYqdkvQif ,lZemwpfodef;ESpfaomif; txk&Sdonfh ajrvTmyrmPü i&JBuD;&Spfxyfwnf&Sdí wpfodef;ESpfaomif;udk &Spfjzifh pm;&ygrnf/ xdktcg ,lZemwpfaomif;ig;axmifpD uGma0;onf[k od&onf/ xdkYaMumifh---
(u) þajrjyifrSatmuf ,lZem wpfaomif;ig;axmif tuGmt&yfü odÍÆdK0f;i&J/
(c) odÍÆdK0f;i&JrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmiftuGm t&yfü umVokwfi&J/
(*) umVokwfi&JrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmif tuGm t&yfü oHCmwi&J/
(C) oHCmwi&JrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmiftuGm t&yfü Zmva&m½k0i&J/
(i) Zmva&m½k0i&JrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmiftuGm t&yfü "kra&m½k0i&J/
(p) "kra&m½k0i&JrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmiftuGm t&yfü wmyei&J/
(q) wmyei&JrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmiftuGm t&yfü ywmyei&J/
(Z) ywmyerSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmiftuGm t&yfü t0Dpdi&J/
i&JBuD;&SpfxyfwdkYonf þajrjyifrS atmuf ,lZem wpfaomif;ig;axmifpDuGmaom t&yfwdkYwGif wnf&SdMuonf/
wpfenf; i&J&Spfxyfwnf&SdyHktuGmta0;
jrif;rdk&fawmif\ atmufwnfhwnfhwGif tok&mjynf wnf&Sdonf/
(u) xdktok&mjynfrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmifuGm t&yfwGif odÍÆdK0f;i&J/
(c) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmif uGm t&yfwGif umVokwfi&J/
(*) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmif uGm t&yfwGif oHCmwi&J/
(C) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmif uGm t&yfwGif Zmva&m½k0i&J/
(i) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmifuGm t&yfwGif "kra&m½k0i&J/
(p) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmifuGm t&yfwGif wmyei&J/
(q) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmifuGm t&yfwGif ywmyei&J/
(Z) xdkrSatmuf ,lZem wpfaomif; ig;axmifuGm t&yfwGif t0Dpdi&J/
þenf;jzifh i&JBuD;&SpfxyfwdkYonf tqifhqifh wnf&Sd Muavonf/ þt,ltqudk &nf&G,fí ]]aomif;ig; axmifpD? ocFsmnD? &SpfvDyg,fok&m}}[k tok&mjynfrS atmufudk ,lZem wpfaomif;ig;axmifpD tuGmta0;jzifh wkdif;wmMuonf/(y&rw¬o½lyab'eD)
txufü jyqdkcJhjcif;wdkYonf i&JBuD;&Spfxyf\ t"dyÜg,fESifhwuG tuGmta0;wdkYudk azmfjyjcif; jzpfonf/ xkdi&J&SpfrsdK;ukd i&JBuD;&Spfxyf[k ac:onf/ i&JBuD;rsm;&SdvQif i&Ji,frsm;aum r&Sdygavm[k ar;zG,f&Sdonf/

i&Ji,frsm;

xdki&JBuD;&SpfxyfwdkY\ txyfwdkif;? txyfwdkif;wGif i&Ji,frsm;vnf; &SdMuonf/ ,if;i&Ji,frsm;udk Oó'i&J[k jcHKí ac:onf/ xdkOó'i&JwdkYrSm---
(u) bifykyfi&J
(c) jymyli&J
(*) vufyHawmi&J
(C) oefvsuf&Gufawmi&J
(i) Budrfjrpfi&J - wdkY jzpfMuonf/
,if;odkYtm;jzifh i&Ji,fwdkYonf ig;rsdK; &Sdonf/ xdki&Ji,fwdkYonf i&JBuD;&SpfxyfwdkY\ txyfwdkif; txyfwdkif;wGif tjcHt&Htjzpfjzifh wnf&SdaeMuonf/
xdktjcHt&H Oó'i&JwdkYonfvnf; i&Joli&J om;rsm;tm; 0g;rsdKavmifNrdKufMuonf/

(u) bifykyfi&J

]]'ku©xefoD;? t0Dpdi&JBuD;wdkYrS uHtm;avsmfpGm vGwfajrmufMu&ygukefaomfvnf;? tukodkvfuH? tuseft<uif;? ruif;aom olwdkYonf? tNyD; tjywf? rvGwfvyfMuukefbJ? 'ku©xefoD;? xkdt0Dpd i&JBuD;\ omvQif? tuGufrvyf? qufpyfí wnfaom ydk;avmuf awG>yrf;? ykyfeYHvTrf;vsuf? qdk;oGrf;bdjcif;? bifykyfwGif;ü? udk,fvHk;ikyfvQdK;? ydk;avmufxdk;zdkY? wpfrsdK;qufum? usuf&&Smukef\}}
t0Dpdi&Jpaom i&JBuD;wdkYwGif cHpm;í uHtm;avsmfpGm vGwfajrmufvmMuaomfvnf; tukodkvfuH t<uif; tusefwdkY &Sdaeygu xdki&JBuD;rsm;ESifh wpfpyfwnf; &Sdaom rpifbifykyfwGif;BuD;rsm;xJwGif usa&mufum i&JcHMu&onf/ xdkwGif;xJwGif qifavmuf? ydef;aum avSi,favmuf&Sdaom ydk;aumifrsm;u xdk;Mu? pm;Mu onf/ tykyfeYHuvnf; weHeH? ydk;avmufrsm; uvnf; twefwef xkd;ESuf pm;aomufMujcif;aMumifh tvGefyif cH&cufvSonf/ þokdY cH&aom i&Ji,fudk ]]bifykyfi&J}}[k ac:onf/

(c) jymyli&J

]]ydk;avmufawG>yrf;? ykyfeYHvTrf;vsuf? qdk;oGrf; bdjcif;? bifykyfwGif;rS? uHtm;avsmfpGm vGwfajrmuf&yg ukefaomfvnf;? tukodkvfu?H tuseft<uif;? ruif;ao;aom olwdkYonf? tNyD; tjywf? rvGwfvyfMuukefbJ? ydk;avmufukdufcJ? xdkxdkbifykyfi&J\ omvQif? tuGufrvyf? qyfpyfí wnfaom vGefrif; jyif;jy? ylavmifvSonfh? atmufurD;cJ? jymylxJü usvQifpkyfpkyf? ukd,fvHk; jrKyfvsuf? rvIyfr,Sufom? usufMu&ukef\}}
bifykyfa&wGif teHYqdk;rsm;'PfESifh ydk;avmufrsm; txkd;cHNyD;í vGwfajrmufvmaomtcg tukodkvfuH <uif; rukefao;ygu jymyHkBuD;xJodkY pkef;pkef;jrKyfatmif usa&muf cHpm;Mu&jyefonf/ xkdjymylxJwGif jymom'f txGwfavmuf&Sdonfh rD;usD;cJrsm;uvnf; jynfhESufí aeonf/ ,if;odkY usa&mufcHpm;&aom i&Judk ]]jymyli&J}}[k ac:onf/

(*) vufyHawmi&J

]]vGefrif;jyifjy? ylavmifvSonfh? atmufu rD;cJ? jymylxJrS uHtm;avsmfpGm? vGwfajrmufí vm&ukefaomfvnf;? tukodkvfuH? tuseft<uif;? ruif;ao;aom olwdkYonf? tNyD;tjywf? rvGwfvyf MuukefbJ? ylavmifxefoJ? xdkjymyli&J\omvQif? tuGufrvyf? qufpyfí wnfaom ,lZem jrifharmuf? rD;vQHawmufonfh? xufatmufrusef? yifvuf yHayg? i&Jawmü? tjrJESdyfpuf? owfykwfcsuf aMumifh? wufumoufum? usuf&&Smukef\}}
bifykyfi&J? jymyli&JwdkYrS vGwfajrmufvm& aomfvnf; tukodkvfuH t<uif;tusef&Sdaeygu rD;awmuf rD;vQHwdkY jynfhvQH aeaom vufyHyifBuD;ay:odkY wufvdkuf qif;vdkufvkyfum cHpm;Mu&onf/ xdkvufyH yif\ ql;rsm;onf wpfq,fhajcmufvufrcefY &Snfonf/ xdkql;rsm;onf i&JcHMu&rnfh i&Jom;rsm; wufvmaom tcg atmufodkYvSnfhí atmufodkY qif;aomtcg txufokYd jyefvSnfhaeMuonf/ xdkoHylql;BuD;rsm;aMumifh tom;rsm;usufum roufrom cHpm;Mu&awmhonf/xkdi&Judk ]]vufyHawmi&J}}[k ac:onf/

(C) oefvsuf&Gufawmi&J

]]yifvufyHayg? i&JawmrS? uHtm;avsmfpGm vGwfajrmuf&ygukefaomfvnf;? tukodkvfuH tusef t<uif;? ruif;ao;aom olwkdYonf tjyD; tjywf? rvGwfvyfMuukefbJ? yifvufyHayg? xkdi&Jawm\ omvQif? tuGufrvyf? qufpyfvsuf wnfaom "m;oefvsuf? yrmxufonfh? t&Guf awGayg? awm\ ozG,f? i&Ji,fü vGefrif;jyif;xef? t&ScHí? ed,HraoG? usufMu&avukef\}}
txufyg vufyHawmi&JrS uHtm;avsmfpGm vGwfajrmufvmaomfvnf; tukodkvfuH t<uif; tusef &Sdaeaom olwdkYonf "m;? oefvsuf rsm;vdk jrjrxufaeonfh oHjym;&GufawmBuD;xJodkY 0ifa&muf t&ScH&jyefonf/ Oyrm- MuHawmBuD;xJodkY oGm;&onfhES,f jzpfonf/ MuH&Gufrsm;u r&SMuaomfvnf; i&Jom;rsm; cHpm;&ef jzpfay:vmaom oefvsuf&GufawmBuD;um; xdvdkufwdkif;&Sí tydkif;ydkif; jywfusukefawmhonf/ xdki&Judk ]]oefvsuf&Gufawmi&J}}[k ac:onf/

(i) Budrfjrpfi&J

]]oefvsuf&Gufayg? i&JawmrS? uHtm;avsmfpGm vGwfajrmuf&ygukefaomfvnf;? tukokdvfuH tusef t<uif;? ruif;ao;aom olwkdYonf? tNyD;tjywf? rvGwfvyfMuukefbJ? oefvsuf &Gufayg xdki&Jawm\ omvQif? tuGufrvyf? qufpyfvsufwnfaom Budrfql;awG&H? pyfcg; iefonfh? oHa&ylavmif;? jrpfi,f acsmif;ü arsmvsufpkefqef? pl;&ScHí? ed,HraoG? usuf&av ukef\}}
rSwfcsuf/ / pum;toHk;rsm; xyfaeaomfvnf; bmom#Dum q&m\ tmabmfudk rvGefrlí rl&if; twdkif; jyefqdka&;om;ygonf/
oefvsuf&Gufawmi&JrS uHtm;avsmfpGm vGwfajrmufí vmaomfvnf; tukodkvfuH t<uif; tusef&Sdaeao; aom olwdkYonf toGm;cRefxufonfh Budrfql;rsm; aygonfh acsmif;twGif;odkY oGm;a&mufcHpm;&jyefonf/ xdkacsmif;a&rsm;onf pyfcg;iefaeonhf oHyla&rsm; jzpfaomaMumifh ajcaxmufrS tom;rsm;vnf; tvTmvdkuf uRwfusMu&onf/ wpfudk,fvHk;wGifvnf; Budrfql;rsm; xdcdkuf&Srdxm;jcif;aMumifh aoG;jcif;jcif; eDaeawmh onf/ þi&Judk ]]Budrfjrpfi&J}}[k ac:onf/
raumif;rI'kp½dkufwdkYudk r&SufraMumuf usL;vGef Muolrsm;onf txufygtwdkif; i&JBuD;&Spfxyf ESifhwuG ¤if;txyfwdkif;&Sd i&Ji,fig;rsdK;udk cHpm;Mu&onf/ ,if;odkY cHpm;í tukodkvfuH t<uif;tusef&Sdao;ygu i&Jxdef;wdkYonf t0Dpdi&Ja&mufatmif vTifhypfum cHpm;apjyefonf/ tukodkvfuHa<u;um; BuD;av;vGef; vSonf/ aMumufrufzG,ftwdom jzpfygawmhonf/

i&J'ku© tukefrjyEdkif

,ckjycJhaom i&Jrsm;tjyif Oó'ac: i&Ji,f rsm;onf rsm;jym;pGm &SdMuao;onf/ &mZN*dK[f\ xuf0ef;usifrSmyif i&JtrsdK;rsdK; &Sdonf[k qdkonf/
'kç oç eç aom-[k [pfatmfMu&aom olaX; om;av;a,mufwdkY uscH&m avm[ukrÇDqdkonfh oH&nftdk; i&Jum; &mZN*dK[fNrdKU\teD; atmufrSmyif &Sdonf/ xdkYaMumifh aumovbk&ifonf xdk'kç oç eç aom qdkonhf toHqdk;BuD;rsm;udk Mum;aomtcg bk&m;&Siftm; avQmufxm;ar;jref;cJhjcif; jzpf\/ (bk&m;&Siftm; aumovbk&if avQmufwifyHkudk aemufü azmfjyygtHh)/
i&Jü cH&aom 'ku©trsdK;rsdK;um; ESpfv&SnfpGm bk&m;&Sifa[mjyaomfvnf; ukefEdkifzG,f&mr&Sd[k usrf;*efwdkYwGif vmonf/

a'0'lwokwåef Mum;em&usdK;

pmayusrf;*efrsm;onf vlom;rsm;twGuf tvGefyif tusdK;w&m;BuD;rm;vSonf/ xdkpmay usrf;*efrsm;udk avhusufrSwfom;í vdkufemusihfoHk;ygu rsm;pGmaom avmuDavmukwå&mtusdK;rsm; wkd;yGm;Murnfom jzpfonf/
þusrf;üazmfjyxm;aom i&J\ qif;&J'ku©udk tzefzef avhusuf zwfrSwfjcif;jzifh tukodkvfw&m; rsm;udk a&Smif&Sm;EdkifMurnf jzpfonf/ i&J\ qif;&J 'ku©udk eufeufeJeJ awG;awm MuHqolonf rdrd jyKrdaom tukodkvfrsm;twGuf aemifwwpfzef ylyef raeawmhbJ tukodkvftopf rjzpfatmifom BudK;pm; a&SmifMuOfí ukodkvfw&m;wdkYudk wdk;yGm;atmif aqmif&GufMu&rnf/
þae&mwGif a'0'lwokwåefudk oifMum;zwf½Ií &vmaom tusdK;udk tenf;i,f azmfjyvdkonf/ a&S;tcgu &[ef;i,fwpfyg;onf a'0'lwokwåefudk oif,lonf/ Budrfjrpfi&JrS wpfzef t0Dpdi&JodkY jyefa&mufonfhtcef;udk oifMum;&aomtcg ]]t&Sif bk&m;...wynfhawmfudk pmrcs pmroifao;bJ ur®|mef;om oifay;awmfrlygbk&m;}}[k ur®|mef;udk awmif;onf/ q&muvnf; ur®|mef;udk ay;vdkufonf/
&[ef;i,fav;onf rdrd&&Sdxm;onfh ur®|mef;udk pepfwus BudK;pm;yGm;rsm; tm;xkwf&m rMumrDyif aomwmyef jzpfoGm;onf/ aomwmyef jzpfNyD;rS a'0'lwokwåefudk NyD;qHk;onftxd jyefí oifMum; onf/
omoemawmfwGif þa'0'lwokwåefum; tvGefyif tusdK;aus;Zl;BuD;rm;vSonf/ þa'0'lwokwåefudk oif,lí tNyD;tqHk;ü w&m;bm0emudk yGm;rsm;tm; xkwfum &[EÅmjzpfaom yk*¾dKvfjrwfwdkYrSm ra&wGuf Ekdifatmifyif &SdcJhzl;avNyD/aemifwGifvnf; xGef;ay: vmvdrfhOD;rnf/ bk&m;&Sif tqlqlvnf; þa'0'lw okwåefudk a[mMum;awmfrlcJhonf/

,rrif;\ apwem

txufü jyqdk cJhaom i&Jtxyfxyf\ qif;&J 'ku©um; tvGefw&m BuD;rm;vSonf/ xdkxdk i&Jrsm; odkYum; 'geç oDvç bm0emukodkvfydkif&Sifrsm; ra&muf Edkifyg/ raumif;rI 'kp½dkufwdkYudk arSmufrSm; usL;vGefol rsm;om i&Jtxyfxyf\ qif;&Jjcif;'ku©udk cHpm;Mu&rnf jzpfonf/
i&JjynfwGif qif;&J'ku© cHpm;Mu&mü tjypf &Sdoavmuf cHpm;Mu&rnfom jzpfonf/ i&JcH&ol wpfa,muf tjypf&Sd-r&Sdudk ,rrif;u tqHk;tjzwf ay;onf/
odkYqdkvQif ,rrif;onf i&Jom;(i&JcH&rnfhol) wpfa,mufudk tjypfr&Sd tjypf&Smí epfematmif jyKvkyfavrnfvm;[k pOf;pm;Muayvdrfhrnf/ ,if;odkY um; r[kwfygacs/ i&JodkY a&muf&olonf rdrdtukodkvf uHuyif i&JodkY qGJcsac:iifoGm;onf/ þae&mwGif ,rrif;\ apwemudk odomEdkif&ef twGuf tenf;i,f azmfjyygrnf/
,rrif;[lonf pmwkr[m&mZfewfwdkYwGif tyg t0ifjzpfaom a0rmeduNydwåmrif;yif jzpfonf/ wpfcg wpf&H ewfpnf;pdrfudk cHpm;í wpfcgwpf&HrSmrl raumif;rI tukodkvfuH tusdK;udk (½dk;½dk;Nydwåmrsm;uJhodkY) cHpm;&&Sm ao;onf/xdk,rrif;um; wpfa,mufomru trsm; tjym;yif &Sdonf/ vlYjynfü tpdk;&rsm; ½kH;xkdifouJhokYd ,rrif;rsm;vnf; i&JbHkwHcg;av;bufü ½Hk;pdkufí i&JodkY a&mufvmMuolrsm;ukd ppfaq;ar;jref;Mu&onf/
okdYaomf i&JodkY a&mufvmolwdkif; tppftaq; cH&onf r[kwfay/ tukodkvfBuD;í jypfrIxif&Sm;&Sd olwdkYrSm wpfcgwnf;yif i&Jü cHMu&onf/ tukokdvf enf;yg;olrsm;twGuf vGwfvdkvGwfjim; taejzifh ,rrif;xH tppfcHMu&onf/ xdkYaMumifh ,rrif;\ ppfaq;rIonf tjypf&Smvdkí r[kwf? vGwfoifhu vGwf&apvdkaom apwemaMumifhom jzpfonf/ ,cktcg t,lcH½kH;rsm;ESifh tvm;wlonf? okdYtwGuf ]],rrif;}} [lonfrSm w&m;apmifhaom rif;aumif;rif; jrwfyif jzpfonf[k rSwfom;Mu&rnf/

i&Jxdef;

þi&Jxdef;rsm;vnf; pmwkr[m&mZfewfrsdK; tyg t0if ewfbDvl;ewf&u©dKufrsm; jzpfMuonf/ xdki&Jxdef; rsm;\ tvkyfum; tenf;i,faom tukodkvfuHjzifh i&JodkY a&mufvmolrsm;udk ,rrif;xHokdY ydkYay;jcif;? tukokdvftm;BuD;í i&Jus cHoifholrsm;udk vufr&GUH tmPmom;rsm;uJhodkY ½dkufESufowfykwfjcif;wdkYukd jyKvkyfMu&onf/
i&Jjym i&JrD;paom tEÅ&m,fwdkYonf uHaMumifh jzpf&aom ½kyfrsm;jzpfí i&JcHrnfholrsm;üom ylavmifí i&Jxdef;wdkYü rylavmifay/ Oyrm-a>rqdyf onf vl? EGm;? acG;paom owå0grsm;twGuf toufudk aoapEdkifaomfvnf; a>ra>rcsif; twGuf um; xl;jcm;rI r&SdouJhodkYyifwnf;/

,rrif;ppfwrf;

þae&mwGif vltrsm; A[kokwwdk;yGm;ap&ef twGuf a'0'lwokwfygVdawmfvm ,rrif;\ ppfwrf;udk tusOf;rQ azmfjyygrnf/ vlYjynfwGif &Sdaeaom 1/ uav;? 2/ oltdk? 3/ olem? 4/olao? 5/ tusOf;om;-þig;OD;om;udk ,rrif; apvTwftyfaom wrefawmfESifh tvm;wlaomaMumifh ]]a'0'lw}}[k ac:\/
1/ uav;oli,fonf usifBuD;? usifi,fxJ vl;vJí aeaomaMumifh igvnf; aemufaemifwGif y#doaE¨aecJhygu xdkuav;uJhodkY usifBuD;'ku©? usifi,f'ku© cH&OD;rnf [lí vnf;aumif;? 2/ oltdkudk Munfhí igvnf; xkdYtwl tkd&rnf[lí vnf;aumif;? 3/vlemudk Munfhí igvnf; xdkYtwl em&OD;rnf[lí vnf;aumif;? 4/ olaoudkMunhfí igvnf; xdkYtwl ao&vdrfhOD;rnf[lí vnf;aumif;? 5/ tusOf;om;udk Munfhí igvnf; y#doaE¨Zmwf rjywfao;orQ wpfb0 wpfBudrfBudrfwGif rdkufrJrIjypf'PfaMumifh tusOf;pHb0 a&muf&OD;rnf[lívnf;aumif; oHa0*,lí ukodkvf aumif;rIrsm; jyKEdkifMuap&ef vTwfvdkufaom ,rrif;\ wrefawmf(a'0'lw)rsm;ESifh wlMuayonf/ ,rrif;onf rdrd\ xHarSmufodkY a&mufvmaom i&Jom;rsm;tm; txufyg a'0'lw ig;rsdK;udk azmfjyvsuf ppfaq; ar;jref;avh&Sdonf/ ,if;\ ppfaq;ar;jref;yHk ESifh ajzMum;yHkwdkYrSm---
,rrif;/ ]]armifrif;...vlYjynfrSmwkef;u rdrd\ usifBuD;usifi,fudkyif rokwfoifEdkifbJ usifBuD;usifi,f xJü vl;umvSdrfhum ae&&Smaom uav;rsm;udk rawGUzl;bl;vm;}}
i&Jom;/ ]]awGUcJhzl;ygonfbk&m;}}
,rrif;/ ]]rdrdudk,fwdkif em;vnfonfh t&G,fodkY a&mufaomtcg xdkuav;rsm;udk Munfhí igonf bmrS em;rvnf&Smaomvnf; uav;oli,f jzpfzdkY&m aemiftcg y#doaE¨ae&acsOD;rnf/ y#doaE¨ aejcif; oabmudk rvGefajrmufEdkifao;ygwum;? ,ckES,fu udk,fEIwfpdwfrsm;udk apmifhpnf;vsuf aumif;aumif;BuD; aerS awmfawmhrnf}}[k tMuH tpnfrsm; rjzpfcJhzl;bl;vm; armifrif;}} (tvGefMuifempGm ar;onf)/
i&Jom;/ ]]uRefawmfarhavsmhonfh twGuf ukodkvfaumif;rIü pdwfr0ifpm;rdcJhyg}}
,rrif;/ ]]armifrif;...raumif;rIudk aqGrsdK; Ówum q&mrdbpolwdkYu jyKay;Muonfr[kwf/ armifrif; udk,fwdkifjyKcJhonfjzpfí rdrdjyKcJhorQ tjypf 'Pfudk arhavsmholwdkY xHk;pHtwdkif; armifrif; cH&acs awmhrnf}}

,rrif;tm; trQa0&usdK;

þenf;twdkif; oltdkukd ñTefjyí 'kwd,tBudrf xyfar;jyef\/ xkdenf;jzifh rdrdaumif;rIudk owdr&ao;- ygu olemudk ñTefjyí wwd,tBudrf xyfar;jyef\/ xdkenf;jzifh rdrdaumif;rIudk owdr&ao;ygu olaoudk ñTefjyí pwkw¬tBudrf xyfar;jyefonf/ xdkenf;jzifh ukodkvfaumif;rIudk owdr& ao;ygu tusOf;om;udk ñTefjyí yÍörtBudrf xyfar;jyef\/
ig;Budrfwdkifwdkif ar;írQ ukodkvfaumif;rIudk owdr&ao;vQif ,rrif;ukd,fwdkif ]]xdkol ukodkvf jyKpOfu rdrdtm; trQa0zl;ovm;}}[k pOf;pm;\? pOf;pm;í&vQif xdkukodkvfudk azmfajym\/ ,rrif;u azmfajymjcif;aMumifh jzpfap? rdrdbmom owd&í jzpfap ukodkvfudk owd&onfESifh wpfNydKifeuff i&JrS vGwfajrmufí ewfjynfodkY a&mufolvnf; trsm; tjym;yif &Sd\/
xdkae&mrsdK;uscgrS rdrd\ aumif;rIukodkvfrsm;udk tvGeftm;xm;&aMumif; xif&Sm;vS\/ ,rrif;udk,fwdkif pOf;pm;í r&aomtcg qdwfqdwfae&awmh\? xdktcg i&Jaumif owå0gudk i&Jxdef;wdkYu ,laqmifvsuf trsdK;rsdK;ESdyfpuf owfykwfMuavawmhonf/
txufyg pum;&yfwdkYudk axmufxm;í ukodkvf aumif;rI jyKaomtcgrsm;wGif ,rrif;tm; trQay;a0 Muonf/ rjzpfraevnf; trQay;a0oifhMuygonf/ i&JESifhpyfí A[kokwtjzpf rSwfom;zG,fwdkYum; rsm;jym;vSygonf/ okdYaomf usrf;av;rnfpdk;ojzifh tusyf ra&;om;awmhyg/ þrQjzifhyif txdkuftavsmuf oabmayguf avmufygNyD/(tus,fudk vdkvm;Muygu a'0'lwokwf jrefrmjyeftzGifh ponfrsm;udk ½Ipm; Muygukef)/

2/ wd&pämef

wd&pämef[laom jrefrma0g[m&onf ]]wd&päme}} [laom ygVdrS qif;oufvmonf/ xdkwd&pämeyk'fudk ynm&Sifrsm;u trsdK;rsdK; zGifhqdkMuonf/ xdkzGifhqdkcsuf wdkYukd jcKHrdiHkrdapaom bmomjyefrSm ]]vlewfwdkYuJhodkY rwfrwf&yfí roGm;bJ tvsm;vdkuf oGm;wwfaom owå0grsm;onf wd&pämef}}[k jzpfonf/
xkdwd&pämefum; trsdK;trnftm;jzifh rsm;jym; vSonf/ ukef;ay:wGif aeaom om;aumif trsdK;rsdK;? iSuftrsdK;rsdK;ukd wd&pämef[k ac:ouJhodkY a&xJwGif aeMuukefaom ig;? vdyf? ruef;paom owå0grsm; udkvnf; wd&pämef-[kyif ac:onf/
,if;wd&pämefrsm;rSmum; ¤if;wdkY\ ae&mbHk[lí oD;jcm; r&Sday/ wd&pämeftrsm; pka0;aexdkif&m t&yf udkyif wd&pämefbHk[k ac:qdk&onf/ xdkwd&pämefrsm;onf aumif;rIukodkvfrS uif;a0;MuaomaMumifh tyg,fbHkom; owå0grsm;[k ac:qdk&onf/ ¤if;wdkYonfvnf; raumif;rI 'kp½dkufwdkYudk t&SuftaMumuf ([d&DMowåyÜ)w&m; uif;rJhpGm jyKrSm;rdcJhMuaom tukodkvfuH\ appm; csufaMumifh aumif;rIukodkvf jyKcGifhr&aom wd&pämef bHkb0okdY a&muf&SdMu&awmhonf/

3/ Nydwåm

Nydwåm[laom jrefrma0g[m&onf ]]ayw}} [laom ygVdrS qif;oufvmjcif; jzpfonf/ xdkayw [laom yk'fudkvnf; ynm&SifwdkY trdsK;rsdK; zGifhqdkMu ukef\/ xdkynm&SifwdkY\ tzGifhudk NcKHrdiHkrdatmif jyefqkd&ygrl ]]csrf;omtaygif;rS a0;aom t&yfü aeaom owå0grsm; wpfenf; csrf;om okcuif;a0;onfh owå0grsm;}}[k jzpfygonf/
þNydwåmwdkYonf bHkoD;jcm;r&Sd? NydwåmwdkYae&m jzpfaom awm? awmif? jrpf? acsmif;? okomef paom t&yfrsm;udkyif NydwåmbHk[k ac:&onf/ þNydwåmrsm;um; wapä? rifpm? o&J? bDvl;rSpí trsKd;rsKd; &Sd\/ ESpfaygif; rsm;pGm rpm;& raomuf&? tcsKdUrSm vlrsm;\ xrif;vHk;? [if;ayguf? ovdyf? cRJ? wHawG;? rpif ponfwdkYudkom pm;aomuf&onf/

4/ tol&um,f

þtol&um,f[laom jrefrma0g[m&onf ]]tok&um,}}[laom ygVdrS qif;oufvmjcif; jzpfonf/ ]]tok&um,}}[laom ygVdyk'fudk ynm&Sif rsm;u enf;trsdK;rsdK;jzifh zGifhqdkxm;Muonf/ xdkynm&SifwdkY\ zGifhqdkcsufrsm;udk tm;vHk;jcHKrd iHkrdatmif azmfjy&vQif ]]tok&um, = tpdk;&rI? jrL;wl;aysmfyg;rIr&Sdaom owå0grsm;}}[k jzpfygonf/
rSefonf? tjcm;aus;iSufwd&pämef paom owå0grsm;onf ¤if;wdkY\ bmombm0tavsmuf tcsdeftcgtm;avsmfpGm jrL;wl;aysmfyg;rIrsm; &SdMuonf/ þowå0grsm;um; jrL;wl;aysmfyg;rI vHk;0r&SdMuay/ tol&um,f[lonf NydwåmwpfrsdK;yif jzpfonf [kvnf; tqdk&Sdjyefonf/ wpfenf;tm;jzifh ]]Nydwåmtol&m}}[k ac:&ygrnf/
þNydwåmtol&mudk ]]umvuÍÆdutol&m}}[k cE¨0db*F t|uxmü qkdonf/ xdktol&um,f wdkYonf ork'´&mrsm;? jrpfurf; ponfrsm;wGif aexdkif wwfonf/ ¤if;wdkYae&m bHkXme[lí oD;jcm;r&Sday/ tpma&pm rpm;&? raomuf&í tvGefqmavmif rGwfodyfaeMu&&Smonf/ tcsdKUaom tol&um,f wdkYonf bk&m;ESpfql? oHk;ql yGifhxGef;ay:ayguf vmMu aomfvnf; wpfBudrfwpfcgrQ rpm;&? raomuf&bJ &SdaeMuawmhonf/
umvuÍdÆu tol&um,fwpfa,mufonf a&iwfvGef;vSojzifh **FgjrpfodkY qif;oufvmonf/ ¤if;a&mufwdkif; a&mufwdkif;aom ae&mrsm;rSm a&ajcmufcef;í rD;cdk;awGom xaeMuawmhonf/ odkYESifh umvuÍÆdu tol&um,fonf wpfnvHk; a&&Sm? ¤if;a&mufonfh ae&mwdkif; a&ajcmuf? rD;cdk;xjzpfum rdk;pifpif vif;cJh&awmhonf/
eHeufvif;onfESifh &[ef;awmfoHk;usdyfwdkYonf qGrf;cH<uvm&if;jzifh **Fgjrpfem;odkY a&mufvmMuonf/ &[ef;awmfrsm;onf umvuÍÆdu tol&um,fudk awGUonf/ tusdK;taMumif;udk ar;í taMumif;pHk od&aomtcg umvuÍÆdu tol&um,ftm; oJaomif jyifwGif yufvuf tdyfaponf/ NyD;vQif &[ef;awmf oHk;usdyfwdkYonf oydwfudk,fpDjzifh **FgjrpfxJrS a&udk tBudrfBudrf cyf,lum umvuÍÆdu tol&um,f\ yg;pyfxJodkY avmif;xnfhMuonf/ okdYaomf umvuÍÆdu tol&um,f\ tukodkvfuHaMumifh &[ef;awmfrsm; avmif;xnfhaom a&rsm;onf ¤if;\ yg;pyfxJodkY wpfpuf wpfaygufrQ ra&mufí a&raomuf&&SmbJ &Sdaeawmhonf/
tol&um,fwdkY\ tpdk;&rI? jrL;wl;aysmfyg;rI uif;yHkwdkYrSm þae&mwGif odomxif&Sm;vSonf/ tjcm;tjcm;aom aus;iSufowå0grsm;onf a&udk aomufvdkaomf a&&Sd&modkY oGm;í aomufEdkifonf/ tpm;tpmudk pm;vdkaomf tpm;tpm&Sd&modkY oGm;í pm;Edkifonf/ rdrdaomufvdkwdkif; aomufí pm;vdkwdkif; pm;&jcif;onfyif tpm;taomufrsm;tay: tpdk;&jcif; rnfonf/ rdrdwdkY aqmhupm;vdkaomtcsdef wGifvnf; jrL;wl;aysmf&TifpGm aqmhupm;EdkifMuonf/
tol&um,fwdkYum; ,if;uJhodkY r[kwfMuygay/ tpm;taomuf pm;vdkí &SmazGaomtcgwGif txufü azmfjyygtwdkif; tpmqdkvnf; aysmuf? a&qdkvnf; ajcmufíoGm;onf/ þonfyifvQif rdrdwdkY pm;vdkaom tpm;tpmudk ydkifEdkifpGm rpm; raomuf&jcif;? rpm;raomufEdkifjcif;wdkYaMumifh ]]tpdk;r&jcif;}}[k qdkvdkonf/ ¤if;wdkY tpdk;r&jcif;um; tpm;taomufwGifom r[kwf? tjcm;aom tpp t&m&mtm;vHk;udkvnf; tpdk;r&? rykdifMu&Smay/
Oyrm- aep&mxdkifp&mtaejzifh aus;iSuf paom owå0grsm;onf rdrdwdkY\ todkuftNrHKü aecGifh &Muonf/ ydkifcGifh pdk;cGifh &Muonf/ tol&um,fwdkY rSmrl ,if;odkY r[kwfMuay/ ork'´&m? jrpf? acsmif;? tif;tdkif ponfhae&mrsm;wGif MuHKovdk aeMu&onf/ ,aeY þae&mwGif ae&aomfvnf; aemufwpfaeY rdrdxuftaumifBuD;onfh tol&um,frsm;u vma&muf tEdkif,l n§Of;yef;rIaMumifh tjcm;wpfae&modkY ajymif;a&TUoGm;Mu&jyefonf/ þenf;jzifh rnfonfh t&mudkrQ ydkifpdk;jcif;vnf; r&Sd? aysmfyg;jcif;vnf; uif;onfh tol&um,fwdkYb0rSm vGefpGmrSyif oem;p&m aumif;vSygonf/(cE¨0db*F|uxm)/

[d&DMowåyÜ vGwfuif;u vm;Mutyg,f&Gm

i&J? wd&pämef? Nydwåm? tol&um,f[laom tyg,fav;bHk\ teuft"dyÜg,f rusOf;rus,fudk xdkufoifhoavmuf jyqdkNyD;cJhNyD? xdktyg,fav;bHkom; owå0grsm;onf csrf;omuif;í qif;&Jjcif;twdjzifhom tcsdefudk ukefvGefapMu&onf/
xkdtyg,fbHkom; owå0grsm;\ tyg,fbHkokdY a&muf&jcif;\ taMumif;&if;w&m;cHrSm raumif;rI 'kp½dkufudk r&SufraMumuf usL;vGefjypfrSm;Mujcif;yif jzpfonf/
raumif;rI jyK&rnfudk r&SufraMumuf [d&DMowåyÜ uif;rJh Muolrsm;rSm i&J? wd&pämef? Nydwåm? tol&um,f[k qdktyfaom tyg,fav;bHkwdkY wGif wpfbHkbHkodkY usa&muf&jrJyif jzpfonf/
[d&DMowåyÜ(t&SuftaMumuf) uif;umrQjzifh tyg,fav;bHkodkY usa&mufMu&onfrSm jzpfEdkifygrnf avm [k ar;jref;zG,f &Sdonf/ [d&DMowåyÜ[lonf omref &Sufjcif; aMumufjcif;rsdK;udk qdkvdkjcif; r[kwfay/ raumif;rI tukodkvf 'kp½dkufudk jyK&rnfrS &Sufjcif;ESifh aMumufjcif;udkom [d&DMowåyÜ[k ac:onf/ xdkraumif;rI 'kp½dkufwdkYrSm---
(u) um,'kp½dkuf
(udk,fjzifh raumif;rIudk usL;vGefjcif;)?
(c) 0pD'kkp½dkuf
(EIwfjzifh raumif;rIudk usL;vGefjcif;)?
(*) raem'kp½dkuf
(pdwfjzifh raumif;rIudk usL;vGefjcif;)?
[k oHk;rsKd;&Sdonf/

'kp½kdufq,fyg;

txufyg um,'kp½dkuf? 0pD'kp½dkuf? raem'kp½dkuf wdkYudk tus,ftm;jzifh qdk&ygrl q,fyg;&Sdonf/ ,if;wdkYrSm---
1/ ygPmwdygw
2/ t'dEém'ge        - um,'kp½dkufoHk;yg;
3/ umarok rdpämpm&
4/ rkom0g'
5/ ydokP0gpm       - 0pD'kp½dkufav;yg;
6/ z½ko0gpm
7/ oræyÜvmy
8/ tbdZösm
9/ Asmyg'           - raem'kp½dkufoHk;yg;
10/ rdpäm'd|d
txufyg q,fyg;udk (raumif;ojzihf usifh? MuH? tm;xkwf&aomaMumifh) 'kp½dkuf[k ac:onf/ xdk'kp½dkuf wdkYudk &Sufjcif; [d&Djzifhvnf; a&SmifMuOfMu&rnf/ aMumufjcif; MowåyÜjzifhvnf; a&SmifMuOfMu&rnf/ odkYrSom qif;&Juif;uGmí csrf;om&mjzpfaom vlYpnf;pdrf? ewfpnf;pdrf? jA[®mh pnf;pdrfwdkYukdvnf; cHpm;Mu&rnf/ edAÁmefudkvnf; rsufarSmufjyKEdkifMurnf jzpfonf/
,if;odkY r[kwfrlí raumif;rI'kp½dkufwdkYudk jyKvkyfusL;vGefjypfrSm; aeMuygu av;bHktyg,f&GmodkY vm;Mu? a&mufMu&rnfom jzpfonf/ 'kp½dkufwdkYudk vkdufpm;usL; vGefjcif;aMumifh raumif;jypf? raumif;usdK; trsdK;rsdK;wdkYudk cHpm;Mu&jcif;? 'kp½dkuftrdkuf w&m;wdkYudk rvdkufrpm; a&Smif&Sm;Muojzifh aumif;usdK; taxGaxG cHpm;Mu&yHkwdkYrSm usrf;*efrsm;pGmwdkYwGif xif&Sm;&Sd Muonf/ xdkxdk 'kp½kdufq,fyg;wdkY\ t"dyÜg,fESifhwuG tusdK;tjypfwdkYudk pmayusrf;*efwdkYrS xkwfEkwfí a&;om;wifjyygrnf/