"r®'óDbk&m;&Sif yGifhawmfrl&m uyfurÇmukefqHk;NyD;aemuf
bk&m;ryGifhonfh oknurÇm wpfaxmifhckepf&majcmufurÇm
vGefajrmuf NyD;aomtcg bk&m;wpfqlom yGifhonfhom&urÇmay:aygufcJhonf/
xdkom&urÇmonf þb'´urÇmrS jyefí
a&aomf udk;q,fhav;urÇm txufüjzpfcJh\/ xdkom&urÇmwGif
vlwdkY\oufwrf; wpfodef;wrf;ü od'¨w¬bk&m;yGifhawmfrlcJhonf/
od'¨w¬bk&m;tavmif;awmf zGm;jrifawmfrljcif;
od'¨w¬bk&m;tavmif;awmfonf yg&rDawmfwdkYudk jznfhusifhawmf
rlNyD;onf\ tqHk;ü tavmif;awmfwdkY\ "r®wmtwdkif; wkodwm
ewfjynfü pHaeawmfrlcJhonf/ xdkodkYpHaeawmfrlpOf ewfjA[®mwdkYu
tavmif;awmfewfom;tm; bHkoHk;yg;wGif bk&m;jzpfawmfrl&ef csdefwefoifhjrwfNyDjzpfí
vlYjynfodkY qif;oufum y#doaE¨ aeawmf rlyg&ef awmif;yefcJhMuukef\/
tavmif;awmfonf ewfjA[®mwdkY awmif;yefcsuft& wkodwmewfjynfrS
pkawí vlYjynfa0bm& aejynfawmf Oa'erif;BuD;\ awmifnmpHa'0D?
t*¾ra[oD okzóm trnf&Sdaom rdzk&m;acgifBuD;\ oefY&Sif;odkufNrdKuf
0rf;Mumwdkufü y#doaE¨ pGJaepHaysmf udef;atmif;awmfrlcJhonf/
q,fvaphajrmuf tcsdefumva&mufaomtcg r,fawmfrdzk&m;BuD;onf tavmif;awmf
rif;om;udk 0D&d,trnf&Sdaom O,smOfawmfBuD;ü rD;½SL;oefYpif
zGm;jrifawmfrlcJh\/ tavmif;awmfrif;om; y#doaE¨aeawmfrlaomtcg? zGm;jrifawmfrlaomtcgwdkYü
edrdwfBuD;rsm;xifcJhonfhtjyif tavmif;awmf [lorQwdkYü jzpfay:avh&Sdonfh
"r®wmtwdkif; tHhMozG,f&mrsm; jzpfay:cJhonf/ tavmif;awmfrif;om;
zGm;jrifawmfrlaomtcg olcyfodrf;wdkY jyKvkyftyfaom trIBuD;i,fESifh awmifhwtyfaom
tusdK;w&m;wdkYonf atmifjrifNyD;pD;jcif;odkY a&mufcJhMuukefaomaMumifh
aqGrsdK;rsm;u tavmif;awmfrif;om;udk ]]od'¨w¬rif;om;}}[k trnfrSnfhac:cJhMuukef\/
xD;eef;pdk;pHawmfrljcif;
tavmif;awmfod'¨w¬rif;om;onf wa&GUa&GUBuD;ajrmuf t&G,fawmfodkY
a&mufaomtcg aomreóa'0D rdzk&m;ESifh a&Tvufxyfí
eef;&yfxD;jzL pdk;pHawmfrlcJhonf/ OwkoHk;vD? &moDESifh vdkufatmif
aqmufvkyfxm;aom aumua&Teef;aqmif? okyÜv a&Teef;aqmif? aumue'a&Teef;aqmif
wnf;[laom eef;jymom'f oHk;aqmifwdkYü aomreóa'0D rdzk&m;trSL;&Sdaom
&Ha&Gawmf av;aomif;&Spfaxmif wdkY\ azsmfajzvkyfauR;jcif;udk
cH,lvsuf tESpfwpfaomif;wdkY umvywfvHk; rif;pnf;pdrfudk cHpm;awmfrlcJhonf/
tavmif;awmf\ om;awmfrSm tEkyrrif;om; jzpfcJh\/
awmxGufawmfrljcif;
tavmif;awmf od'¨w¬rif;om;onf xD;eef;pnf;pdrfudk cHpm;awmf rlaepOf
ewfwdkYzefqif;jycJhaom oltdk? olem? olao? &[ef; [laom edrdwfBuD;av;yg;udk
jrifawmfrlcJh\/ aomreóa'0D rdzk&m;BuD;rS om;awmftEkyr rif;om;udk
zGm;jrifawmfrlaomtcg 0gqdkvjynfhaeYü a&Txrf;pifpD;NyD awmxGufawmfrlcJhonf/
0D&d,O,smOfawmfodkY a&mufavvQif rif;0wfwef;qmwdkYudk y,fpGefYí
jA[®mBuD;vSL'gef;aom MumouFef;jzifh &[ef;jyKawmfrlcJhonf/ tavmif;awmf
rif;om; &[ef;jyKonfudk twkvdkuf tm;usum uka#wpfodef;rQaom a,mufsm;wdkYvnf;
&[ef;jyKcJhMuukef\/ tavmif;awmfonf xdk&[ef; wdkYESifh twltuG
'kuú&p&d,ac: usihfEdkifcJaom tusifhawmfjrwfudk q,fvMumatmif
usihfawmfrlcJhonf/ bk&m;jzpfrnfh uqkefvjynfh aeY0,f to'do ykPÖm;&Gm
okaewåmtrnf&Sdaom ykaPÖ;rysKd\ vSL'gef;tyfaom CemEdkYqGrf;udk
bkOf;ay;oHk;aqmifawmfrlvsuf xdkt&yf&Sd qD;awmBuD;twGif;ü
aecdkawmfrlcJhonf/
bk&m;jzpfawmfrljcif;
qD;awmBuD;twGif;ü aecdkawmfrlNyD;aemuf naecsrf;tcsdefodkY a&mufaomftcg
tjcHt&H &[ef;wdkYudk pGefYcGgí r[maAm"dyif&Sd&modkY
wpfyg;wnf;<uawmfrlcJhonf/ vrf;c&D;tMum;ü 0½kPtrnf&Sdaom
rka,mcif;apmifh vSL'gef;onfhjruf&Spfqkyfudk tvSLcHawmfrlcJhum r[maAm"d(r[mavSum;)yifodkY
a&mufawmfrlavvQif jruf&Spfqkyfudk r[maAm"d(r[mavSum;)yift&if;ü
jzefYcif;vdkufonfESifh wpfNydKifeuf tawmifav;q,fyrmP&Sdaom ty&mZdwyv’ifawmfay:ayguf
awmfrlcJh\/ tavmif;awmfonf xdkty&mZdwyv’ifawmfxufü xuf0,fzGJUacG
pHaeawmfrlNyD; t*Fgav;yg;&Sdaom 0D&d,awmfudk aqmufwnfawmfrlum
w&m;tm;xkwfawmfrlcJhonf/ xdkaeY aer0ifrD rm&fppfonfwdkYudkatmifjrifawmfrlí
nOfhOD;,Hü ykaAÁed0goÓPf? oef;acgif,Hü 'dAÁpu©KÓPf?
rdk;aomuf,H aet½kPfwufonfESifh wpfNydKifeuf tmo0u©ÓPfawmfudk
&awmfrlum avmuoHk;yg;ü bk&m;jzpfawmfrlcJhonf/
"r®pMumw&m;OD;udk a[mawmfrljcif;
od'¨w¬bk&m;&Sifonf bk&m;jzpfawmfrlNyD;aemuf r[maAm"dyif
teD;rSmyif owåowåm[-av;q,fhudk;&ufpHaeawmfrlcJhonf/
t|rowåm[odkY a&mufaomtcg jA[®mrif;\ awmif;yefrIudk vufcHawmfrlNyD;
w&m;a[m&ef owåavmuudk Ak'¨pu©Kjzifh Munfh½IUawmfrlavvQif
udk,fawmfjrwfESifhtwl vdkufyg&[ef; jyKcJhMuaom uka#wpfodef;aom &[ef;wdkYudk
jrifawmfrlcJhonf/ bk&m;&Sifonf xdk&[ef;rsm;&Sd&m
r[maAm"dyifrS wpfq,fh&Spf,lZem uGma0;aom rd*'g0kefawmodkY aumif;uifc&D;jzifh
cPcsif;<uoGm;awmf rlcJh\/ rd*'g0kefawmodkY a&mufawmfrlaomtcg
xdk&[ef;awmf uka#wpfodef;udk trSL;xm;í w&m;em&ef
vma&mufMuukefaom vlewfjA[®mowå0gwkdYtm; a&S;a&S;bk&m;&SifwdkY
a[mMum;awmfrljrJ jzpfaom "r®puúy0wåeokwf a'oemawmfudk
a[mMum;awmfrlcJhonf/ w&m;awmf qHk;aomtcg uka#wpfodef;aom owå0gwYdk
r*fzdkvfw&m; xl;ukd &cJhMuukef\/
a*gwrbk&m;tavmif;awmf Asm'dwfcHjcif;
a*gwrbk&m; tavmif;awmfonf ok&aoeNrdKUwGif a0'usrf;wdkYü
urf;wpfzufa&mufwwfajrmufonfh r*Fvrnfaom ykPÖm;jzpfcJh\/ tavmif;awmf
ykPÖm;onf ¤if;ydkifuka#aygif;rsm;pGmaom OpömwdkYudk
udk;uG,f&mrJhol ponfwkdYtm; pGefYMuJvSL'gef;cJhNyD; &Sif&aoh
0wfcJh\/ &Sif&aohonf psmeftbdnmOfwdkYudk jzpfapí xufjrufaomwefcdk;
tmEkabmfESifh jynfhpHkcJhonf/ wpfaeYaomf avmuü od'¨dw¬bk&m;&Sif
yGifhawmfrlaMumif; Mum;od&í bk&m;&SifxH csOf;uyfcJh\/
bk&m;&Sif\ w&m;awmfudk Mum;em&aomtcg vGefpGmMunfñdkvSojzifh
ZrÁKoajyyifrS toD;rsm;udk aqmif,lcJhí bk&m;&SifESifhwuG
wynfhoHCm uka# udk;q,fwdkYtm; ZrÁKoajyoD;wdkYjzifh vkyfauR;um
ESpfodrfhapcJhonf/ xdktcg od'¨w¬bk&m;&Sifu ]]þr*Fv
&aohonf þurÇmrS udk;q,fh av;urÇmodkY a&mufaomtcg
b'´urÇmü a*gwrrnfaom bk&m;pifppfjzpfvwHh}}[k Asm'dwfpum;rdefYMum;awmfrlcJh\/
bk&m;&Sif\ Asm'dwfpum;udk Mum;&avvQif tavmif;awmfr*Fv &aohonf
0rf;ajrmuf0rf;om jzpfvsuf yg&rDq,fyg;wdkYudk wdk;wufjznfhusifh&ef
jrJjrHpGm aqmufwnfcJhavonf/
od'¨w¬bk&m;&Sif\ wynfhom;0ursm;
od'¨w¬bk&m;&Sif\(t*¾om0u) jrwfaomwynfhtpHkwdkYrSm
t&SiforÁvrax&fESifh t&Sifokrdwårax&fwdkYjzpfukefí
tvkyftauR; &[ef;awmfrSm t&Sifa&0w rax&fjzpfcJhonf/ t&Sifr
oD0vmax&DESifh t&Sifr ok&mrmax&DwdkYonf bk&m;&Sif\(t*¾om0dum)jrwfaom
wynfhrwkdY jzpfcJhukefNyD; yGifhawmfrl&m aAm"dyifrSm r[mavSum;yifjzpf
cJh\/ (t*¾Oy|mu)jrwfaom tvkyftauR; 'g,umwdkYonf okyÜd,olaX;ESifh
ork'´olaX;wdkY jzpfcJhukefí (t*¾Oy|dum)jrwfaom tvkyftauR;'g,dumrrsm;rSm
&r®mOygodumrESifh ok&r®mOygodumrwkdU jzpfcJhMuonf/ od'¨w¬
bk&m;&Sif\ t&yfawmfonf tawmifajcmufq,f jrifhawmfrlcJhí
ylaZmfzG,f&m pDrHxm;aom &wemwdkufBuD;ESifh wlawmfrlum wpfaomif;aomavmu"gwfü
wifhw,fawmfrlcJh\/
("r®mbdor,)w&m;yGJBuD;rsm;
od'¨w¬bk&m;&Sif\ rd*'g0kefawmü udk,fawmfjrwfESifhtwl
&[ef;jyKawmfrlcJhMuonhf uka#wpfodef;aom &[ef;awmfwdkYudk trSL;xm;í
"r®pMumw&m;OD;udk a[mawmfrlaom w&m;yGJonf a&S;OD;pGmaom("r®mbdor,)w&m;yGJBuD;jzpfcJhonf/
xdkw&m;yGJBuD;ü uka#wpfodef;aom owå0gwdkY opömav;yg;
w&m;odjrif uRwfwrf;0if cJhMuukef\/
xdkYaemuf tcgwpfyg;0,f od'¨w¬bk&m;&SifonfbDr&xrif;\
yifhzdwfcsuft& bDr&xNrdKUodkY <uoGm;awmfrlNyD;vQif NrdKUawmf\
tv,fü wifhw,fcrf;em;pGm pDrHxm;aom rif;uGef;ü oDwif;oHk; aeawmfrlvsuf
om,memaysmfzG,faumif;aom bk&m;&Sif\ toHawmfjzifh a[mawmfrlaom
w&m;yGJonf 'kwd,tBudrfajrmuf("r®mbdor,) w&m;yGJBuD;jzpfcJhonf/
xdkw&m;yGJBuD;ü uka#udk;q,faom owå0gwkdY opömav;yg;
w&m;odjrif uRwfwrf;0ifcJhMuukef\/
xdkYaemufwpfzef od'¨w¬bk&m;&Sifonf zGm;awmfrl&m
a0bm&NrdKU awmfodkY <uoGm;awmfrlcJhí crnf;awmfOa'erif;BuD;
trSL;jyKaom aqGawmfrsKd;awmfwdkY\ tpkta0;ü Ak'¨0ifa'oemawmfudk
a[mawmf rlcJhaom w&m;yGJonf wwd,tBudrfajrmuf ("r®mbdor,)w&m;yGJBuD;
jzpfcJhonf/ xdkw&m;yGJBuD;ü uka#udk;q,faom owå0gwkdY
opömav;yg; w&m;odjrif uRwfwrf;0ifcJhMu\/
om0u (oEédygw) tpnf;ta0;BuD;rsm;
od'¨w¬bk&m;&SifvufxufawmfwGif om0u (oEédygw)
tpnf; ta0;BuD; oHk;Budrf jzpfcJhonf/ tr&NrdKUawmfü od'¨w¬bk&m;&Sif\
(t*¾om0u)wynfhjrwftavmif;tvsm jzpfMuukefaom orÁvrif;om;ESifh
okrdwårif;om; nDaemifESpfOD;wdkYonf twltuG rif;jyKcJhMuukef\/
xdktcg od'¨w¬bk&m;&Sifonf xdkrif;ESpfOD;wdkY\ r*fzdkvf&aMumif;
a&S;aumif;rIuHudk jrifawmfrlí xdkrif;ESpfyg; twlwuG eef;pdkuf&m
tr&NrdKUawmfodkY <uoGm;cJhonf/ NrdKUawmftv,fü qif;oufawmfrlí
wpf&mh&SpfuGuf pufvu©PmwdkYjzifh wefqmqiftyfaom ajcz0g;awmf
wdkYjzifh ajcawmf&m yg'apwDwdkYudk csxm;cJhum tr&O,smOfawmfodkY
<uoGm;awmfrlcJhNyD; ausmufzsmtjyif0,f oDwif;oHk;aeawmfrlcJhonf/ xdktcg
nDaemifrif;ESpfyg;wdkYonf ajcawmf&mudk zl;jrifcJh&í bk&m;&Sif
oDwif;oHk;&m rif;O,smOfawmfodkY tjcHt&H y&dowfwdkYESifhwuG
csOf;uyf cJhMuukef\/ bk&m;&Sifonf xkdrif;ESpfyg; trSL;xm;í
w&m;a[mawmf rlcJh&m rif;ESpfyg;ESifhwuG tjcHt&H y&dowfwdkYonf
o'¨gw&m;jzpfyGm; cJhMuí &[ef;jyKcJhMuNyD; t&[wåzdkvfodkY
qdkufa&mufcJhMuavonf/ xdkuka#wpf&maom &[ef;wdkY\tv,fü
oDwif;oHk;awmfrlvsuf bk&m;&Sifonf Mo0g' ygwdarmufudk jyawmfrlcJhonf/
xkdtpnf;ta0;onf a&S;OD;pGmaom om0u (oEdéygw) tpnf;ta0;BuD;
jzpfcJh\/
xdkYaemuf bk&m;&Sifonf a0bm&NrdKUawmf aqGawmfrsKd;awmfwdkYtm;
Ak'¨0ifa'oemawmfudk a[mawmfrlNyD;onf\tqHk;ü &[ef;jyKcJh
Muukefaom uka#udk;q,faom &[ef;wkdY\ tv,fü Mo0g'ygwdarmufudk
jyawmfrlcJhjyefonf/ xdktpnf;ta0;onf 'kwd,tBudrfajrmuf om0u (oEédygw)
tpnf;ta0;BuD; jzpfcJhonf/
xdkYaemufwpfzef ok'óe ausmif;wdkufBuD;wGif pka0;rdMuukefaom uka#&Spfq,faom
&[ef;wkdY\ tv,fü bk&m;&Sifonf oDwif; oHk;awmfrlum Mo0g'ygwdarmufudk
jyawmfrlcJhjyefonf/ xdktpnf; ta0;onf wwd,tBudrfajrmuf om0u (oEédygw)
tpnf;ta0;BuD; jzpfcJhonf/
y&dedAÁmefpH0ifawmfrljcif;
od'¨w¬bk&m;&Sifonf tESpfwpfodef;wdkYumvywfvHk; avmuü
wnfaeawmfrlvsuf owå0gteEÅwdkYudk u,frapmifha&SmufawmfrlcJh\/
bk&m;&Sifonf wynfhom0uwdkYtm; jyefYajymaom udk,fawmfa&mif
ÓPfawmfa&mifwdkYudk jyvsuf wynfhom0uwdkYudk r*fzdkvfw&m;
um;um;pGifhpGifh yGifhapawmfrlcJhNyD; wynfhom0ursm;ESifhtwl y&dedAÁmef
jyKawmfrlcJh\/
apwDwnfxm;udk;uG,fMujcif;
od'¨w¬bk&m;&Sifonf taemrO,smOfawmfBuD;ü y&dedAÁmef
jyKawmf rlcJhonf/ xdkO,smOfawmfBuD;twGif;üyif apwDawmfudk wnfxm;
udk;uG,fawmfrlcJhMu&m apwDawmfonf av;,lZemwdkifwdkif jrifhawmfrl
cJh\/ oufawmf&SnfMumaom bk&m;&SifwdkY\ "r®wmt&
tpdwfpdwf ruGJ wpfvHk;wpfcJwnf;aom torÇdEé"gwfawmfudk
xdkapwDtwGif;ü Xmyem oGif;cJhMuukef\/ ZrÁL'dyfuRef;ae vltaygif;wdkYonf
&wem ckepfyg;jzifh jc,fvS,fum apwDawmfudk NyD;qHk;apcJhMuukefownf;/